Шупашкар районӗнчи Кивпулӑх ялӗнче пысӑк инкек пулса иртнӗ. Пушар 52 ҫулти арҫыннӑн килсе сиксе тухнӑ. Унӑн пӳрчӗ, мӗнпур хуралти хыпса илнӗ. Пушар 300 тӑваткал метр лаптӑк ҫинче алхаснӑ.
Инкеклӗ ӗҫсен министерствин Чӑваш Енри управленийӗн пресс-службинче пӗлтернӗ тӑрӑх, пушара сӳнтерме 16 специалист тата тӑватӑ единица техника пырса ҫитнӗ. Пушара сӳнтерме виҫӗ сехет ытла иртсе кайнӑ. Ҫӑлавҫӑсем тӑрӑшнипе пурӑнмалли пӳрте ҫӑлса хӑварма май килнӗ.
Иртнӗ талӑкра пирӗн республикӑра икӗ хутчен пушар алхаснӑ. 2026 ҫул пуҫланнӑранпа 287 хутчен вут-ҫулӑм ҫынсене шар кӑтартнӑ. Вӑрӑран юлать, пушартан юлмасть тесе ваттисем мӗн ӗлӗкрен тӗрӗсех каланӑ.
Ҫӗнӗ Шупашкарта пурӑнакан Алексей Афанасьев 102 ҫул тултарнӑ. Вӑл – Ҫӗнӗ Шупашкарӑн хисеплӗ ҫынни.
Алексей Афанасьевич Шупашкар районӗнчи Йӑлӑмкасра ҫуралса ӳснӗ. Вӑл Тӑван ҫӗршывӑн Аслӑ вӑрҫине хутшӑннӑ. 1943 ҫулта Украина фронтӗнче ҫапӑҫнӑ чухне аманнӑ, урасӑр юлнӑ. Ун чухне 19 ҫулти каччӑ кӑна пулнӑ вӑл. Ҫапах хуҫӑлса ӳкмен. Ҫарти паттӑрлӑхшӑн ӑна Хӗрлӗ Ҫӑлтӑр орденӗпе, Жуков медалӗпе чысланӑ.
Тӑван ялне таврӑнсан Алексей Афанасьевич ентешӗсене яланах пулӑшма тӑрӑшнӑ, тимӗрпе питӗ ӑста ӗҫленӗ: кирек мӗнле япалана та юсама пултарнӑ.
Шупашкар районӗпе юхса иртекен Йӑршу юханшывӗ урлӑ вырӑнти хастарсем кӗпер хывасшӑн. Хӑйсен вӑйӗпе мар-ха, патшалӑх укҫипе. Анчах унсӑр пуҫне вӗсем хӑйсен тӳпине те хывнӑ.
«Ниме - Народный бюджет» программӑна хутшӑнса килсерен укҫа пухнӑ. Халӗ кӗпере туса паракан организацие палӑртмалла, ӑна суйласа илме аукцион ирттересси пирки тӳре-шара пӗлтернӗ ӗнтӗ.
Йӑршу юханшывӗ урлӑ хывма палӑртнӑ кӗпер чиркӳллӗ Шемшер ялӗпе Тавӑшкассине ҫыхӑнтарӗ.
Подрядчикӑн ӗҫе кӑҫалхи ҫу-авӑн уйӑхӗсенче пурнӑҫламалла. Кӗпере тума 9,8 миллион тенкӗ укҫа уйӑрма палӑртнӑ. Ӑна республика бюджетӗнчен тата вырӑнти хыснаран уйӑрмалла, унсӑр пуҫне халӑх пухса панӑ кӗмӗл те пур.
Аукциона ака уйӑхӗн 8-мӗшӗччен пӗтӗмлетмелле.
Шупашкар районӗн сучӗ тӑватӑ ҫынна вӗлерме тӑнӑ 31 ҫулти арҫын тӗлӗшпе приговор вуланӑ.
Ӑна 4 ҫынна вӗлерме тӑнӑшӑн, ҫурт чӗртсе янӑшӑн, пикене мӑшкӑлланӑшӑн, ун тӗлӗшпе ясар шухӑшне пурнӑҫланӑшӑн айӑпланӑ. Суд палӑртнӑ тӑрӑх, арҫын савнийӗнчен уйрӑлсан ӑна тавӑрас тесе Шупашкар округӗнчи ҫуртне чӗртсе яма шухӑшланӑ. Ку ӗҫе хӑй туман, пӗлӗшне явӑҫтарнӑ. Телее, пике ҫав каҫ килӗнче пулман. Пӳртре ҫывӑрнӑ ашшӗпе амӑшӗ, пӗртӑванӗ ҫунакан ҫуртран тухса ӗлкӗрнӗ.
Тӑкак 7,5 млн тенкӗпе танлашнӑ. Прокурор арҫынна тӗрмене 19 ҫуллӑха ӑсатма ыйтнӑ. Суд приговора ҫемҫетнӗ. Приговорпа килӗшӳллӗн, арҫыннӑн ҫирӗп режимлӑ колонире 13 ҫул ирттерме тивӗ.
Кунсем-ҫулсем сисӗнмесӗр иртеҫҫӗ те ватлӑх та алӑкран килсе часах шаккать.
Канашра ҫуралнӑ, Сӗнтӗрвӑрринче пурӑннӑ Галина Синдячкина юлашки вӑхӑтра ҫын куҫӗнчен пӑхма пуҫланӑ. Кинемейӗн ҫулӗ те аванах пур — вӑл 91-ре. Малтан ӑна киле пырса социаллӑ ӗҫчен пӑхса тӑнӑ-ха. Ҫавӑн пек ҫур ҫул пурӑннӑ. Анчах юлашки вӑхӑтра кинемее пӗрмаях пулӑшу кирлӗ пулма пуҫланӑ.
Сӗнтӗрварринчи халӑхӑн социаллӑ ыйтӑвӗсене тивӗҫтерекен центр ӗҫченӗсем кинемей шухӑшне шута илсе ӑна ваттисен ҫуртне ӑсатма йышӑннӑ. Документсене хатӗрлесе ҫитерсе Галина Аркадьевнӑна Шупашкар районӗнчи Кӑрмӑшри ваттисен ҫуртне илсе кайнӑ. Унта ватӑ ҫынна ҫӑмӑлтарах пулмалла: апатне пӗҫерсе ҫитереҫҫӗ, вырӑн таврашне тата ҫипуҫа ҫуса тасатаҫҫӗ, тухтӑр ҫырса панӑ эмелсене парса тӑраҫҫӗ.
Чӑваш Енре «Уйӑх ҫинчи хӗр» ятлӑ фильм ӳкерме пуҫланӑ. Ӑна чӑваш халӑх юмахне тӗпе хурса хатӗрлеме палӑртнӑ.
Фильм режиссерӗ — Александр Герасимов, сценарине Зоя Илларионова ҫырнӑ.
Ҫак кунсенче пултарулӑх ушкӑнӗ пӗрремӗш кадрсене Шупашкар округӗнчи «Ясна» этнокомплексра ӳкернӗ ӗнтӗ. Пултарулӑх ушкӑнӗ фильмӑн ытларах пайне ҫулла ӳкересшӗн. Ун чухне кадрсене Чӑваш Енре кӑна мар, Тутарстанра тата Чӗмпӗр облаҫӗнче те ӳкерӗҫ.
«Хыпар» издательство ҫурчӗн ача-пӑча кӑларӑмӗсен редакцийӗ Ҫӗнӗ ҫул умӗн «Капӑр чӑрӑш» конкурс йӗркеленӗ. Ача-пӑча кӑларӑмӗсен редакторӗ Елена Атаманова «Контактра» халӑх тетелӗнчи хӑйӗн страницинче пӗлтернӗ тӑрӑх, республикӑн тӗрлӗ кӗтесӗнчен чылай вӗренекен хутшӑннӑ, ҫакӑ йӗркелӳҫӗсене питӗ савӑнтарнӑ.
«Ал ӑстисем пирӗн пӳлӗме ытарма ҫук хитре чӑрӑшсемпе тултарчӗҫ. Уйрӑмах Елчӗк, Патӑрьел, Йӗпреҫ, Комсомольски тата Шупашкар тӑрӑхӗсенчи шкул ачисем хастар пулчӗҫ», — тесе ҫырнӑ Елена Атаманова.
Ҫак кунсенче ҫӗнтерӳҫӗсене вырӑна ҫитсех чыслама тӗв тунӑ. Патӑрьелти 1-мӗш шкулти тата Елчӗк шкулӗнчи хастарсем дипломлӑ пулса тӑнӑ. Кӗҫех ытти тӑрӑха та ҫитсе килесшӗн, ҫӗнтерӳҫӗсене хавхалантарасшӑн.
Ҫак кунсенче пӗлӗтре сасӑсем илтсен ан хӑрӑр: республикӑра планпа килӗшӳллӗн вӗҫевсем иртеҫҫӗ.
Аэронавигаци оборудовнине тӗрӗслес тӗллевпе пушӑн 16-21-мӗшӗсенче Шупашкар округӗн ҫийӗн Ми-8 вертолет, БПЛАсем, ҫӑмӑл моторлӑ Cessna-172 самолет вӗҫме пултарӗҫ. Нимӗнле хӑрушлӑх та ҫук, ку инкеклӗ лару-тӑрупа ҫыхӑнман, ҫавӑнпа лӑпкӑ пулӑр.
Пӗтӗм вӗҫев саккунпа килӗшӳллӗн иртет, ӑна РФ Хӳтӗлев министерстви тӗрӗслесе тӑрать. Вӗҫев вӑхӑтӗнче пӗлӗтре сасӑсем пулма пултараҫҫӗ.
Ыйтусем пулсан 112 номерпе шӑнкӑравласа пӗлме пултаратӑр.
Ҫуркунне ҫитрӗ. Ҫанталӑкӗ те ӑшӑтса пырать ав. Ӑшӑ кунсем ҫывхарнине кӑна кӑтармасть-ха — Чӑваш Ене шӑнкӑрчсем те вӗҫсе килнӗ.
Вӗсене Александр Яковлев орнитолог Шупашкар округӗнчи Ҫӗньялта асӑрханӑ.
Аса илтерер: Чӑваш Ене кураксем те вӗҫсе килнӗ. Кун пирки сайтра пӗлтернӗччӗ. Вӗсене Ҫӗнӗ Шупашкар хулинче асӑрханине «Ҫыхӑнура» портал хыпарланӑччӗ. Сайт журналисчӗсем Геннадий Исаков орнитолога ӑнлантарма ыйтнӑ. «Кураксем вӗҫсе килнех пулмалла, мӗншӗн тесен хулара вӗсен йышӗ ӳснӗ. Ҫак хӗлле кунта нумай кайӑк хӗл каҫнине пӑхмасӑр. Ман шутпа, кураксем вӗҫсе килнӗ теме юрать», — тенӗ Геннадий Исаков.
Шупашкар округӗнче сунар биатлонӗ енӗпе турнир пулнӑ. Кӑҫалхипе ӑна 12-мӗш хут йӗркеленӗ.
Ӑмӑртӑва Чӑваш Республикинчи тата Мари Элти 10 команда вӑй виҫнӗ. Турнира хутшӑнакансем сунар йӗлтерӗпе патаксемпе усӑ курмасӑр 1,5 ҫухрӑм чупнӑ. Дистанци варринче вӗсем сунар пӑшалӗнчен 30 метр аякран мишене пенӗ.
Ӑмӑртура Канаш округӗнчи «Чакас-чикмас» командӑна ҫитекенни пулман. Иккӗмӗш вырӑна Мари Республикинчи «Акпатыр» команда йышӑннӑ. Финиша виҫҫӗмӗш ҫитекеннисем пирӗн ентешсем пулнӑ: ЧР Ҫутҫанталӑк министерствин Чӗрчунсен тӗнчине сыхлакан тата ООПТ дирекцийӗн команди пӑхӑр медаль ҫӗнсе илнӗ.
+25.4 °C